Objawy nietolerancji laktozy | Jak możemy się bronić?

Jeśli po spożyciu mleka i produktów mlecznych odczuwasz nieprzyjemne objawy, to najprawdopodobniej stoi za tym nietolerancja laktozy (hipolaktazja). Znajomość objawów, występujących na skutek niedoboru laktazy, enzymu odpowiedzialnego za trawienie laktozy, ważna jest dlatego, żeby jak najprędzej im zaradzić.

Objawy nietolerancji laktozy | Jak możemy się bronić?

Nietolerancja laktozy (inaczej: hipolaktazja) jest niemal plagą naszych czasów, dotyka znaczną część społeczeństwa. Występuje wówczas, kiedy organizm nie jest w stanie dostatecznie strawić laktozy, czyli dwucukru obecnego w mleku i niektórych pokarmach mlecznych. Mowa jest tu właściwie o swego rodzaju niedoborze, ponieważ do trawienia laktozy niezbędna jest laktaza, enzym produkowany w jelicie cienkim. Zadaniem tego enzymu jest rozłożenie cukru mlekowego na składowe cukry proste – glukozę i galaktozę, które następnie ulegają absorpcji jelitowej i przez układ krwionośny zasilają energią cały organizm. W przypadku całkowitego zaniknięcia lub zmniejszenia aktywności laktazy, nasz organizm niemal natychmiast reaguje nieprzyjemnymi objawami.

Objawy nietolerancji laktozy

Jeśli niedobór laktazy skutkuje nietolerancją laktozy, to pierwsze objawy pojawiają się już w ciągu 30 minut od spożycia produktów żywnościowych artykułów laktozę. Symptomy nietolerancji laktozy mogą się pojawić pojedynńczo lub razem, a ich skala i natężenie mogą być indywidualnie zróżnicowane. W wyniku niedoboru laktazy, enzymu rozkładającego cukier mlekowy, artykuły spożywcze, w których jest on obecny, stają się ciężkostrawne: zamiast wchłaniania w odpowiednim tempie, pozostają dłużej w jelicie grubym. Następuje wzajemne oddziaływanie bakteryjnej flory jelitowej i nierozłożonej laktozy, co powoduje bezpośrednio konkretne objawy nietolerancji laktozy:

  • Nadmierne wytwarzanie gazów jelitowych;
  • Wzdęcia i skurczowe bóle w dole brzucha;
  • Częste odbijanie powietrza (bekanie);
  • Gwałtowna, skurczowa biegunka;
  • Nudności;
  • Wymioty.

Co kryje się za tymi objawami?

Tak naprawdę nietolerancja laktozy nie jest „czarna lub-biała”, czyli nie ma jednego tylko rodzaju tej przypadłości. Wyróżnia się trzy typy nietolerancji laktozy, w zależności od stopnia nasilenia i cech charakterystycznych:

  • Pierwotna nietolerancja laktozy występuje zazwyczaj w pierwszej fazie życia, czyli u tych niemowląt, u których nie zostało jeszcze zakończone karmienie i spożywają wyłącznie mleko. W miarę karmienia aktywność laktazy z czasem spada, zostaje jej jednak dostatecznie dużo, żeby organizm dorosłego był w stanie rozłożyć dostarczaony codziennie cukier mlekowy. Zdarza się jednak, że produkcja laktazy spada gwałtownie w znacznym stopniu: jest to główna przyczyna nietolerancji laktozy u osób dorosłych.
  • Wtórna (nabyta) nietolerancja laktozy, to skutek obniżenia produkcji laktazy w jelicie cienkim, spowodowanego zazwyczaj chorobą lub zabiegiem chirurgicznym. Najnowsze badania wskazują, że wtórna nietolerancja laktozy może mieć związek z celiakią, zespołem rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego (SIBO) i chorobą Leśniowskiego-Crohna. Leczenie wtórnej nietolerancji laktozy może przynieść znaczne złagodzenie objawów.
  • Trzeci typ to nietolerancja wrodzona, występująca jednak niezwykle rzadko. W tym przypadku dziecko od urodzenia nie posiada zdolności wytwarzania enzymu laktazy w jelicie cienkim. Na szczęście do wykształcenia tego typu nietolerancji prowadzi obecność nietolerancji laktozy u obojga rodziców, dlatego można postawić diagnozę i leczyć ją jeszcze przed urodzeniem dziecka.

Nietolerancja laktozy i czynniki predysponujące

  • Wiek: nietolerancja laktozy pojawia się zazwyczaj u osób dorosłych – u niemowląt i małych dzieci stwierdza się ją rzadziej.
  • Przynależność etniczna: badania wskazują, że nietolerancja laktozy występuje znacznie częściej w populacjach afrykańskich, w grupach etnicznych Dalekiego Wschodu i u osób pochodzenia hiszpańskiego. Podsumowując: występowanie nietorelancji laktozy u ludów europejskich jest dużo niższe.
  • Wcześniactwo: nietolerancja laktozy u niemowląt urodzonych przedwcześnie występuje częściej, ponieważ komórki jelita cienkiego, które są odpowiedzialne za produkcję laktazy, aktywują się dopiero w trzecim trymestrze ciąży.

Ryzyko nietolerancji laktozy podnoszą również choroby jelita cienkiego, zabiegi chirurgiczne oraz chemioterapia.

Testy i diagnoza

W przypadku podejrzenia o nietolerancję laktozy, zwróćmy się do lekarza specjalisty, istnieje bowiem wiele metod diagnostycznych tej choroby.

  • Testy alergiczne na nietolerancję laktozy: pobranie krwi dwie godziny przed i po podaniu jedzenia z zawartością laktozy. Jeśli poziom cukru we krwi nie ulegnie zmianie, to znaczy, że nasz organizm nie jest w stanie spożytkować cukru mlekowego, co wskazuje na nietolerancję laktozy.  
  • Test obecności wodoru (wodorowy test oddechowy): w tym przypadku też  podaje się pacjentowi pożywienie z laktozą. Następnie jego oddech jest analizowany na obecność wodoru. Jeśli laktoza nie jest rozkładana, w okrężnicy ulega fermentacji bakteryjnej z wytworzeniem gazów, w tym wodoru, który normalnie wydychamy. Jeżeli zawartość wodoru w wydychanym powietrzu jest niska, możemy być spokojni. Podniesiony poziom wodoru w powietrzu wydechowym wskazuje na niewłaściwe trawienie laktozy.
  • Badanie pH kału: test wykonywany zazwyczaj u niemowląt i małych dzieci, ze względu na niemożność przeprowadzenia innych testów. Żeby stwierdzić nietolerancję laktozy, bada się poziom obecności kwasu mlekowego i innych kwasów w kale.

Terapia lekami

Obecnie nie ma konkretnego lekarstwa na leczenie nietolerancji laktozy, jeśli jednak nie chcemy doświadczyć nieprzyjemnych objawów, zastosujmy się do poniższych rad:

  • Nie spożywajmy mleka ani produktów mlecznych w dużych ilościach i nagle.
  • Wprowadźmy do każdego posiłku parę łyżek produktów mlecznych. W ten sposób dostarczamy naszemu organizmowi niezbędnych składników odżywczych, znajdujących się w nich zmniejszając jednocześnie ryzyko pojawienia się problemów związanych z laktozą.
  • Spożywajmy produkty o niskiej zawartości laktozy lub bez laktozy.
  • Śmiało eksperymentujmy, wszak nie każdy produkt mleczny zawiera identyczną ilość cukru. Wiele osób z nietolerancją laktozy doskonale toleruje jogurt naturalny.

 

Bardzo ważna jest odpowiednia dieta

Nawet w przypadku nietorelancji laktozy nie rezygnujmy z obecnego w mleku wapnia. Zamiast produktów z laktozą jedzmy jak najwięcej brokułów, łososia, pomarańczy, fasoli, szpinaku, rabarbaru, dostarczając sobie w ten sposób niezbędnego wapnia.

Probiotyki pomagają

Probiotyki to żywność, która zawiera duże ilości bakterii probiotycznych. Te korzystne dla zdrowia mikroorganizmy, tworzące florę bakteryjną jelit, wspomagają między innymi trawienie. Jeśli nasz organizm nie toleruje najmniejszej nawet ilości laktozy lub jeśli chcemy złagodzić nieprzyjemne objawy nietorelancji – na przykład biegunki, zespołu jelita drażliwego (IBS) – stosujmy probiotyczne suplementy diety. Z pewnością przyniesie to dobre efekty.

Co mówi nauka?

Badania potwierdzają, że nawet w przypadku nietolerancji laktozy można spożywać następujące ilości produktów mlecznych:

  • Aż 12 g laktozy za jednym razem (ok. 250 ml mleka)
  • Aż 24 g laktozy dziennie (prawie 500 ml mleka)

Postępujemy słusznie, jeśli za jednym razem wprowadzamy do organizmu jak najmniej laktozy, a obok produktów mlecznych spożywamy jak najwięcej innych artykułów spożywczych.  

 

Źródła:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMHT0025482/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4586575/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1906652/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK44616/

http://www.omim.org/entry/223100

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11743245

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3401057/

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmedhealth/PMH0072451/

 

Jaka jest przyczyna candidy? Dlaczego jest zakłócona równowaga mikroflory bakteryjnej w jelitach? 1

Candida albicans to gatunek grzyba zaliczany do rzędu drożdżaków, który żyje w przewodzie pokarmowym człowieka, składając się na florę fizjologiczną jelita, odgrywa znaczną rolę w procesie trawiennym. Drożdżaki Candida nie zawsze są groźne dla naszego zdrowia. Niebezpiecznymi stają się w momencie osłabienia organizmu np. na skutek choroby, zażywania antybiotyków oraz niezdrowego ...
Czytaj dalej

Cierpisz z powodu gazów jelitowych oraz wzdęć brzucha? Poznaj przyczyny 1

Czy zastanawiałeś się kiedyś nad tym, jak duże obciążenie dla układu pokarmowego stanowi jego codzienna praca? Ile pokarmu przez niego przechodzi w ciągu naszego życia? Policzmy razem. Wykazano, że mężczyzna ważący 70 kg i prowadzący aktywny tryb życia spożywa około 1,5 kg żywności dziennie. Tak więc w ciągu roku (1,5 x 365 = 548 kg) większość ludzi spożywa nieco powyżej 0,5 t rocznie, co sta...
Czytaj dalej

Objawy zawału serca | Dolegliwości i znaki ostrzegawcze 154

Najważniejsze, żeby w przypadku zawału serca chory jak najszybciej trafił do szpitala. Największą szansę, żeby w porę wezwać pogotowie mamy wtedy, kiedy potrafimy rozpoznać objawy zawału serca. I jeszcze jedno: symptomy zawału serca pojawiają się często na długo przed atakiem, dlatego należy je traktować bardzo poważnie. Najwięcej symptomów zawału serca dotyczy klatki piersiowej: chory odczuw...
Czytaj dalej