}

Zawał serca może dosięgnąć każdego | Przyczyny zawału serca

Na całym świecie zawał serca jest jedną z głównych przyczyn zgonów i chociaż zazwyczaj dotyka przede wszystkim osoby w wieku pomiędzy 50 a 60 lat, to stale zwiększa się odsetek przypadków choroby u ludzi młodych. Dlatego należy poznać przyczyny zawału serca, tylko w ten sposób możemy bowiem zwiększyć szanse uniknięcia tej choroby.

Zawał serca może dosięgnąć każdego | Przyczyny zawału serca

Zawał serca (infarctus myocardii) występuje w wyniku niedokrwienia mięśnia sercowego wskutek zamknięcia tętnicy wieńcowej doprowadzającej krew do serca. Jeśli prawidłowe krążenie krwi nie zostanie w krótkim czasie przywrócone, wówczas serce nie otrzymuje wystarczającej ilości tlenu i następuje martwica mięśnia sercowego.   Na całym świecie zawał serca jest jedną z głównych przyczyn zgonów, zwłaszcza wśród mężczyzn. Na szczęście jednak jest wiele metod powstrzymujących ten szkodliwy proces, większość z nich jednak jest skuteczna tylko w tym przypadku, jeśli interwencja następuje w ciągu godziny od pojawienia się symptomów. Nieprzypadkowo statystyki podają, że prawie połowa chorych na zawał traci życie z tego powodu, że pomoc przychodzi za późno.

Mechanizm prowadzący do zawału serca

Do zawału serca najczęściej dochodzi na tle miażdżycy tętnic wieńcowych powstałej na skutek odkładania się cholesterolu LDL (z ang. low-density lipoprotein, czyli lipoproteina niskiej gęstości), co powoduje zmniejszenie światła tego naczynia i ograniczenie przepływu krwi, a co za tym idzie – transportu tlenu. Kiedy blaszka miażdżycowa pęka, krew wpływa do szczeliny, gromadzą się płytki krwi i uruchomiony zostaje proces krzepnięcia. Tak tworzy się niebezpieczny zakrzep. Rzadziej zawał serca może być wywołany miejscowym skurczem pojedynczej tętnicy wieńcowej. Jeśli niedotlenienie jest tylko częściowe lub krótkotrwałe (zazwyczaj w przypadku mniejszych zakrzepów) dochodzi do lokalnego spazmu (skurczu) naczyniowego dużej tętnicy wieńcowej któremu towarzyszy duży ból. Atak po kilku minutach samoczynnie mija. Do zawału serca może doprowadzić długotrwałe zamknięcie lub zwężenie aorty. Pojawia się wówczas bardzo silny, nieprzemijający ból klatki piersiowej promieniujący na lewą rękę lub łopatkę, któremu towarzyszy strach przed śmiercią. Zdarza się jednak, że zawał serca przebiega bezobjawowo lub prawie bezobjawowo.  Śmiertelne powikłania zawału serca to arytmia, jak również zatrzymanie pracy serca, przy czym obu można zapobiec szybką, fachową pomocą lekarską. Dlatego decydujące jest, żeby w przypadku zawału serca chory jak najprędzej trafił do szpitala, gdzie zwężenie naczyń krwionośnych zostanie usunięte. W konsekwencji zawału serca może nawet nastąpić nagły zgon sercowy.

Przyczyny zawału serca i czynniki ryzyka

Liczne czynniki zwiększają ryzyko powstawania zawału serca, większość z nich można jednak wyeliminować poprzez zmianę stylu życia zwiększając w ten sposób szansę uniknięcia choroby.

  • Nieprawidłowe odżywianie: najpoważniejszym czynnikiem ryzyka jest wysoki poziom tłuszczu i cholesterolu (lipidów) we krwi, spowodowany spożywaniem potraw o dużej zawartości cholesterolu. Podczas gdy cholesterol LDL („zły”), transportujący lipidy do naczyń krwionośnych może prowadzić do zawału serca, cholesterol HDL („dobry”) odprowadzający zbędne lipidy do wątroby zmniejsza ryzyko miażdżycy, a więc i zawału.
  • Palenie tytoniu: zarówno aktywne jak i pasywne palenie tytoniu na dłuższą metę uszkadza wewnętrzne ścianki naczyń krwionośnych, przyczynia się do zalegania cholesterolu LDL i innych szkodliwych substancji, co może zahamować zdrowe krążenie krwi i spowodować stwardnienie naczyń. Palenie tytoniu przyspiesza w ten sposób powstawanie zakrzepów. Jeśli więc w porę odzwyczaimy się od palenia, znacznie zmniejszamy ryzyko zawału serca.
  • Hipertensja: ciśnienie krwi określane jest ilością krwi pompowanej przez serce oraz ciśnieniem, jakie wywiera ona na ścianki naczyń krwionośnych. Nieleczona hipertensja uszkadza naczynia wieńcowe i przyspiesza miażdżycę.  Pojawia się zazwyczaj w starszym wieku, może ją jednak wywołać genetyczna predyspozycja, nadwaga oraz spożywaniue zbyt dużo soli. Likwidując nadciśnienie robimy spory krok w kierunku uniknięcia zawału serca.
  • Brak aktywności fizycznej: mało aktywny, siedzący tryb życia znacznie podnosi poziom cholesterolu LDL we krwi i przyczynia się do powstawania złogów tłuszczu. Codzienna aktywność fizyczna pomaga utrzymać hipertensję w ryzach, a dzięki temu zmniejszyć ryzyko wystąpienia zawału serca.
  • Nadwaga: kiedy proporcja tłuszczu osiągnie, a zwłaszcza jeśli przekroczy 30% masy ciała, prawdopodobieństwo zapadnięcia na choroby sercowo-wieńcowe znacznie wzrasta, ponieważ nadwaga podnosi poziom cholesterolu we krwi i ciśnienie krwi, jak również przyczynia się do powstawania cukrzycy. Przed nadwagą można się bronić treningiem kardiologicznym mającym na celu spalanie tłuszczu, co zmniejsza ryzyko zawału serca.
  • Cukrzyca: cukrzyca może się pojawić już w wieku dziecięcym, atakuje jednak w pierwszym rzędzie osoby starsze lub z nadwagą. Cukrzyca znacznie zwiększa ryzyko zawału serca.
  • Stres: długotrwały wysoki poziom stresu może wywołać zawał serca. Osoby poddane ciągłemu stresowi często „zabijają” napięcie jedzeniem, paleniem tytoniu, piciem alkoholu lub używaniem narkotyków, które oznaczają przejściową ulgę. Nadmierny stres, jak również nagłe, silne ataki złości zwiększają zapadalność na zawał serca.
  • Spożycie alkoholu: umiarkowana konsumpcja niezbyt mocnych alkoholi, np. wychylenie do posiłku lampki czerwonego wina, które poprawia trawienie i ma antyoksydacyjne działanie, podnosi poziom cholesterolu HDL we krwi, przyczyniając się dzięki temu do zmniejszenia ryzyka zawału serca. Spożywanie dużej ilości alkoholu powoduje jednak hipertensję i podnosi poziom triglicerydów, co ma negatywny wpływ na pracę serca.
  • Predyspozycje rodzinne: im częstsze jest występowanie zawału serca wśród bliskich krewnych (rodziców, dziadków, rodzeństwa), tym większe istnieje niebezpieczeństwo choroby. Predyspozycje genetyczne wykazano również w przypadku wysokiego poziomu cholesterolu i hipertensji.
  • Wiek: zawał serca dotyka przede wszystkim osoby płci męskiej w średnim wieku. W przypadku kobiet zapadalność na zawał serca rośnie po przebytym klimakterium.
  • Wysoki poziom homocysteiny: osoby, które mają we krwi ponadprzeciętną ilość homocysteiny, są bardziej podatne na zawał serca, ponieważ ten aminokwas przyczynia się do powstawania miażdżycy naczyń krwionośnych. Ponieważ do rozłożenia homocysteiny niezbędny jest kwas foliowy i witamina B6, wobec tego przyjmowaniem tych substancji można zmniejszyć ryzyko zawału serca.

Co mówią naukowcy?

Naukowcy z Department of Clinical Pharmacology, Consorzio Mario Negri Sud prześledzili zmiany stanu zdrowia ponad 11 tysięcy chorych w fazie rekonwalescencji po przebytym zawale serca. Na podstawie tych badań okazało się, że reforma żywienia, polegająca na spożywaniu ryb, owoców, surowych i gotowanych warzyw oraz oleju z oliwek (dieta śródziemnomorska) zmniejszyła ryzyko wczesnej śmierci. Dlatego osobom po przebytym zawale serca włoscy naukowcy zalecają stosowanie diety śródziemnomorskiej niezależnie od kuracji farmakologicznej.

Objawy zawału serca | Dolegliwości i znaki ostrzegawcze 177

Najważniejsze, żeby w przypadku zawału serca chory jak najszybciej trafił do szpitala. Największą szansę, żeby w porę wezwać pogotowie mamy wtedy, kiedy potrafimy rozpoznać objawy zawału serca. I jeszcze jedno: symptomy zawału serca pojawiają się często na długo przed atakiem, dlatego należy je traktować bardzo poważnie. Najwięcej symptomów zawału serca dotyczy klatki piersiowej: chory odczuw...
Czytaj dalej

Objawy zawału serca | Dolegliwości i znaki ostrzegawcze 177

Najważniejsze, żeby w przypadku zawału serca chory jak najszybciej trafił do szpitala. Największą szansę, żeby w porę wezwać pogotowie mamy wtedy, kiedy potrafimy rozpoznać objawy zawału serca. I jeszcze jedno: symptomy zawału serca pojawiają się często na długo przed atakiem, dlatego należy je traktować bardzo poważnie. Najwięcej symptomów zawału serca dotyczy klatki piersiowej: chory odczuw...
Czytaj dalej

Defekt genu przyczyną zawału serca | Winowajcy znalezieni 161

Znaczną większość przypadków zawału serca powodują choroby wieńcowe, a przede wszystkim zwężenie zwapnionych tętnic głównych, czego przyczyną jest zaleganie cholesterolu. Niedawno jednak naukowcy odkryli, że w procesie powstawania skrzepów blokujących naczynia krwionośne dużą rolę odgrywają również nieprawidłowe geny. Główną przyczyną, która prowadzi do zawału serca, jest powstawanie zwężenia...
Czytaj dalej